Wkładki bezpiecznikowe specjalne to grupa topikowych elementów zabezpieczających przeznaczonych do ochrony czułych układów półprzewodnikowych — tyrystorów, diod, modułów IGBT — oraz do specyficznych zastosowań trakcyjnych, morskich i innych wymagających niestandardowych charakterystyk działania. Ultraszybkie wkładki (charakterystyka aR lub gR) zadziałają w czasie krótszym niż 1 ms przy dużych prądach zwarciowych, co jest konieczne do ochrony półprzewodników przed termicznym uszkodzeniem, zanim zdąży zadziałać jakiekolwiek inne zabezpieczenie.
Wkładki szybkobieżne i ultraszybkie do ochrony półprzewodników dobiera się na podstawie charakterystyki I²t — całka cieplna wkładki musi być niższa niż wytrzymałość cieplna chronionego półprzewodnika (podana przez producenta jako I²t lub ITSM). Prąd znamionowy wkładki powinien być możliwie bliski prądowi znamionowemu chronionego półprzewodnika, a napięcie znamionowe — odpowiadać napięciu roboczemu obwodu. Wkładki aR stosuje się wyłącznie do ochrony zwarciowej (brak ochrony przeciążeniowej), a dobór musi uwzględniać konieczność stosowania dodatkowego zabezpieczenia przeciążeniowego (np. wyłącznik nadprądowy). Bezpieczniki trakcyjne przeznaczone do pojazdów szynowych spełniają dodatkowe wymagania norm IEC 60077 dotyczących trakcji elektrycznej.
Wkładki bezpiecznikowe specjalistyczne uzupełniają pełny asortyment aparatury z kategorii wkładek, podstaw i rozłączników bezpiecznikowych na sklep.ke.pl. W aplikacjach z napędami i przekształtnikami uzupełnieniem są wkładki bezpiecznikowe cylindryczne aM oraz NH gM.
Dlaczego zwykła wkładka gG nie chroni tyrystorów i tranzystorów IGBT?
Tyrystory i tranzystory IGBT ulegają trwałemu uszkodzeniu termicznemu już po czasie krótszym niż 1 ms przy kilkukrotnym przekroczeniu prądu znamionowego. Wkładka gG o tym samym prądzie znamionowym zadziała przy takim samym prądzie dopiero po czasie rzędu kilkudziesięciu milisekund — znacznie za wolno, aby ochronić półprzewodnik. Ultraszybkie wkładki aR zadziałają w czasie poniżej 1 ms, co pozwala na skuteczną ochronę półprzewodników.
Co to jest charakterystyka I²t bezpiecznika i jak ją stosować?
Całka cieplna I²t (wyrażona w A²s) opisuje ilość energii cieplnej, jaką wkładka przepuszcza przez chroniony element w trakcie wyłączania. Producenci półprzewodników podają maksymalną wartość I²t, jaką element może wytrzymać bez uszkodzenia (I²t odporności cieplnej). Warunek ochrony brzmi: I²t wkładki (przy spodziewanym prądzie zwarcia) < I²t chronionego półprzewodnika. Dobranie wkładki wyłącznie na podstawie prądu znamionowego bez sprawdzenia I²t jest błędem i może skutkować nieskuteczną ochroną półprzewodników.
W jakich formatach są dostępne wkładki ultraszybkie?
Ultraszybkie wkładki bezpiecznikowe aR dostępne są w formacie cylindrycznym (10×38 mm, 14×51 mm) dla mniejszych prądów oraz w formacie nożowym (NH) dla prądów od kilkudziesięciu do kilkuset amperów. Dostępne są również wkładki w specjalnych obudowach dedykowanych do konkretnych szaf i sterowników napędowych. Przy wyborze formatu należy uwzględnić dostępność odpowiednich uchwytów lub podstaw.