Przekaźniki przeciążeniowe i termiczne — ochrona silników przed przegrzaniem

Przekaźniki przeciążeniowe (termiczne) to aparatura ochronna montowana bezpośrednio pod lub obok stycznika mocy, chroniąca silniki elektryczne przed skutkami długotrwałych przeciążeń prądowych prowadzących do przegrzania uzwojeń. Przekaźnik termiczny reaguje na podwyższony prąd — bimetal rozgrzewa się proporcjonalnie do prądu i po przekroczeniu nastawionej wartości wyzwala styk pomocniczy NC, który otwiera obwód cewki stycznika i odłącza silnik od zasilania.

Zastosowanie i dobór

Przekaźniki przeciążeniowe dobiera się na podstawie prądu znamionowego silnika (In) — nastawiany zakres prądu termicznego musi obejmować wartość In. Przekaźnik nastawia się na prąd równy In silnika (lub nieznacznie niższy przy silnikach o wysokiej klasie izolacji i trudnych warunkach chłodzenia). Kluczowym parametrem jest kompatybilność z konkretną serią i rozmiarem stycznika — przekaźniki termiczne są zazwyczaj dedykowane dla danej rodziny aparatury. Przekaźniki z kompensacją temperatury otoczenia korygują nastaw w zależności od temperatury środowiska, co jest istotne w szafach bez klimatyzacji i w aplikacjach zewnętrznych. Przekaźniki elektroniczne (zamiast bimetalicznych) oferują wyższą dokładność, ochronę zaniku fazy i funkcje diagnostyczne. W ofercie sklep.ke.pl dostępne są przekaźniki przeciążeniowe kompatybilne z popularnymi seriami styczników mocy.

Powiązane kategorie

Przekaźniki przeciążeniowe są nieodłącznym elementem aparatury z kategorii zasilania, sterowania i zabezpieczenia silników na sklep.ke.pl. Stosuje się je łącznie ze stycznikami mocy — tworzą klasyczny układ ochrony silnika stosowany od dziesięcioleci w rozdzielnicach przemysłowych.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Jak dobrać przekaźnik termiczny do silnika z częstymi rozruchami?

Przy silnikach z częstymi rozruchami (np. przenośniki, windy, prasy) przekaźnik termiczny akumuluje ciepło przy każdym rozruchu. Przy zbyt wielu rozruchach na godzinę przekaźnik może zadziałać nie z powodu przeciążenia, lecz z powodu nagromadzonego ciepła rozruchowego. W takich aplikacjach należy stosować przekaźniki elektroniczne z oddzielną nastawa czasu chłodzenia lub wyłączniki silnikowe z wbudowaną ochroną dostosowaną do klasy rozruchowej silnika.

Czym różni się przekaźnik bimetaliczny od elektronicznego?

Przekaźnik bimetaliczny działa na zasadzie odkształcenia bimetalu pod wpływem ciepła wydzielanego przez prąd — jest prosty, niezawodny i nie wymaga zasilania pomocniczego. Przekaźnik elektroniczny mierzy prąd za pomocą przekładników i przetwarza go mikroprocesorowo — oferuje wyższą dokładność nastawy, ochronę zaniku fazy, funkcje diagnostyczne i resetowanie zdalne. Przekaźniki elektroniczne są droższe, ale lepiej chronią silniki w trudnych warunkach eksploatacji.

Co zrobić po zadziałaniu przekaźnika termicznego?

Po zadziałaniu przekaźnika termicznego należy odczekać czas stygnięcia bimetalu (zazwyczaj 2–5 minut), usunąć przyczynę przeciążenia (sprawdzić obciążenie mechaniczne silnika, stan łożysk, napięcie zasilania) i dopiero zresetować przekaźnik przez naciśnięcie przycisku RESET. Wielokrotne resetowanie bez usunięcia przyczyny prowadzi do uszkodzenia silnika przez przegrzanie uzwojeń. Przekaźniki z funkcją AUTO-RESET (samoczynny powrót po ostygnięciu) stosuje się wyłącznie tam, gdzie samoczynne uruchomienie silnika nie stwarza zagrożenia.