Przekładniki prądowe i napięciowe

Przekładniki prądowe i napięciowe — precyzyjny pomiar w instalacjach elektrycznych

Przekładniki prądowe i napięciowe to elementy układów pomiarowych i zabezpieczeniowych, stosowane wszędzie tam, gdzie bezpośredni pomiar wielkości elektrycznych jest niemożliwy lub niebezpieczny. Umożliwiają galwaniczne oddzielenie obwodów pomiarowych od obwodów pierwotnych wysokiego napięcia lub dużych prądów, zapewniając bezpieczeństwo obsługi i dokładność odczytu. Są niezbędnym elementem rozdzielnic przemysłowych, układów automatyki oraz systemów rozliczania energii elektrycznej.

Zastosowanie i dobór

Przekładnik prądowy montuje się szeregowo w obwodzie pierwotnym i przekształca mierzony prąd do znormalizowanej wartości wtórnej — najczęściej 1 A lub 5 A — kompatybilnej z licznikami energii, amperomierzami, przekaźnikami zabezpieczeniowymi i analizatorami sieci. Przy doborze kluczowe są: prąd znamionowy pierwotny (In1), klasa dokładności (np. 0,2S, 0,5, 1, 3 wg IEC 61869-2), moc znamionowa obciążenia (VA) oraz prąd termiczny krótkotrwały. Przekładnik prądowy trójfazowy, stosowany w układach trójfazowych, pozwala na jednoczesny pomiar wszystkich faz w jednej obudowie, co upraszcza montaż w rozdzielnicach i ogranicza zajmowaną przestrzeń. Przetwornik napięciowy z kolei redukuje napięcie pierwotne do bezpiecznego poziomu wtórnego (typowo 100 V lub 110 V), umożliwiając podłączenie woltomierzy, liczników i układów synchronizacji. Przy wyborze przekładników napięciowych należy zwrócić uwagę na napięcie znamionowe pierwotne, klasę dokładności (0,1–3 wg IEC 61869-3) oraz kategorię przepięciową. Wszystkie przekładniki stosowane w układach rozliczeniowych muszą posiadać legalizację Głównego Urzędu Miar lub spełniać wymagania dyrektywy MID.

Sprawdź także

Przekładniki prądowe i napięciowe stanowią część szerszej grupy aparatury kontrolno-pomiarowej, w której znajdziesz również analizatory sieci, liczniki energii i mierniki parametrów elektrycznych. Pełny asortyment urządzeń do rozdzielnic i układów automatyki dostępny jest w kategorii aparatura modułowa i przemysłowa.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Jak dobrać klasę dokładności przekładnika prądowego?

Klasa dokładności zależy od przeznaczenia układu pomiarowego. Do rozliczeń handlowych wymagana jest klasa 0,2S lub 0,5S, do pomiarów technicznych wystarczy klasa 1 lub 3. Klasa 5P i 10P zarezerwowana jest dla przekładników zabezpieczeniowych, gdzie istotna jest praca przy prądach wielokrotnie przekraczających wartość znamionową.

Czy przekładnik prądowy może pracować z otwartym obwodem wtórnym?

Nie — otwarcie obwodu wtórnego podczas przepływu prądu pierwotnego jest stanem awaryjnym i grozi uszkodzeniem przekładnika oraz porażeniem obsługi. Na zaciskach wtórnych pojawia się wówczas niebezpieczne napięcie. Przed odłączeniem przyrządów pomiarowych należy zawsze zewrzeć zaciski wtórne przekładnika.

Czym różni się przekładnik prądowy trójfazowy od zestawu trzech przekładników jednofazowych?

Przekładnik prądowy trójfazowy integruje trzy rdzenie pomiarowe w jednej obudowie, co skraca czas montażu, zmniejsza liczbę połączeń i ogranicza zajmowaną przestrzeń w rozdzielnicy. Parametry elektryczne są identyczne jak w przypadku zestawu jednofazowego, jednak rozwiązanie trójfazowe jest preferowane w nowych instalacjach ze względu na kompaktowość i estetykę wykonania.

Jakie wamagania musi spełniać przekładnik stosowany do rozliczeń energii elektrycznej?

Przekładniki przeznaczone do układów rozliczeniowych muszą posiadać legalizację GUM lub deklarację zgodności z dyrektywą MID (2014/32/UE). Wymagana klasa dokładności to co najmniej 0,5S, a przekładnik powinien być wyposażony w plomby zabezpieczające przed ingerencją w obwód pomiarowy. Parametry muszą być dobrane tak, aby prąd roboczy mieścił się w zakresie od 5% do 120% prądu znamionowego pierwotnego.

Jak dobrać moc znamionową (VA) przekładnika prądowego?

Moc znamionowa przekładnika musi być równa lub większa od sumy obciążeń podłączonych do obwodu wtórnego — uwzględniając rezystancję przewodów połączeniowych, rezystancję wewnętrzną przyrządów oraz rezystancję zacisków. Niedoszacowanie obciążenia prowadzi do przekroczenia dopuszczalnego błędu pomiarowego i utraty klasy dokładności.